HOE HERKEN JE OVERPRIKKELING?

Een cliënt die zich terugtrekt. Iemand die steeds onrustiger wordt naarmate de dag vordert. Of juist iemand die heftig reageert op iets wat jou nauwelijks opvalt een geluid, een aanraking, een drukte op de gang.

Herkenbaar? Dan heb je waarschijnlijk te maken met overprikkeling.

Wat is overprikkeling?

Ons brein ontvangt voortdurend informatie via de zintuigen. Al die prikkels worden verwerkt en gefilterd zodat we kunnen reageren op wat belangrijk is en de rest kunnen negeren.

Bij mensen met dementie of niet-aangeboren hersenletsel verloopt dat proces anders. Het brein heeft meer moeite om prikkels te ordenen en te filteren. Daardoor kan de hoeveelheid informatie die binnenkomt te groot worden ook al lijkt de situatie van buitenaf heel gewoon.

Het gevolg: het brein raakt overbelast. En dat zie je terug in gedrag.

Signalen van overprikkeling

Overprikkeling laat zich niet vangen in één beeld. De ene cliënt wordt onrustig of reageert heftig op een aanraking, terwijl de ander juist stil wordt, verstart of plotseling in tranen uitbarst. Soms zie je het aankomen, soms overvalt het je en juist díé subtiele, vroege signalen worden in de praktijk het vaakst gemist.

Wat als je ze wél leert zien, vóórdat het escaleert? Wat als je precies weet welke prikkel op welk moment het verschil maakt? Dat is geen kwestie van aanvoelen, maar van kennis. In onze scholing leer je de signalen herkennen die de meeste zorgprofessionals over het hoofd zien en hoe je er gericht op inspeelt.

Wat kun je doen?

Als je overprikkeling herkent, is de eerste stap altijd: rust bieden. Minder prikkels, meer ruimte. Niet meer vragen stellen, niet meer activiteiten aanbieden maar aanwezig zijn zonder extra druk te leggen.

Hoe je daarna verder kunt afstemmen op wat iemand nodig heeft, vraagt om meer kennis over sensorische informatieverwerking en alertheid. Lees daar meer over op onze pagina over sensorische informatieverwerking.

"Minder is soms meer zeker als het brein al overuren draait."

Wil je hier dieper op ingaan?

Herken je overprikkeling bij cliënten maar weet je niet altijd hoe je erop in moet spelen? In onze scholingen leer je precies dat samen met je team, aan de hand van herkenbare situaties uit de praktijk.

Bekijk onze scholing